Acrilan — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 55. Alginowe włókno. Sztuczne włókno otrzymywane z kwasu alginowego, znajdującego się w algach (wodorostach morskich) i snutego przez dysze do kąpieli koagulacyjnej, zawierającej kwas solny i chlorek wapniowy, w której krzepnie w postaci włókna ciągłego z alginianu wapniowego. Włókno alginowe jest bardzo wrażliwe na alkalia i rozpuszcza się w roz­tworze sody, a nawet — w kąpieli mydlanej. Używane jest jako nitka pomocnicza w produkcji koronek i lekkich tkanin wełnianych (zwłaszcza w Anglii). W kąpieli zawierającej sodę i mydło nitki alginowe zostają rozpuszczone i otrzymuje się ciekawe efekty ażurowe. Anid — zob. Poliamid 6.6. Anilana — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 55. Austrilon — zob. Poliamid 6. Bakteriostatyczne środki. Środki chemiczne hamujące rozwój i rozmna­żanie się bakterii, stosowane także do impregnowania wyrobów włókien­niczych. Bakterizid (nm.). Informacja na wyrobach włókienniczych, wskazująca że materiał był traktowany środkiem bakteriostatycznym. Bakterienfest (nm.). Odporny na bakterie (zob. Bakterizid). Backteriaproof (ang.). Odporny na bakterie. Bri-Nylon — zob. Poliamid 6.6. Chlorin — zob. Włókna polichlorowinylowe — str. 56. Cottonova. Znak towarowy spotykany w krajach zachodnich na wyro­bach bawełnianych z tkanin ze specjalnym wykończeniem przeciwmną-cym, odpornym na gotowanie w praniu i nie wymagających prasowania po wysuszeniu bez wyżymania. Znak jest przyznawany przez organizację Cottonova i oznaczane tak wyroby podlegają odpowiedniej kontroli. Courtelle — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 55. Croasoproof (ang.). Oznaczenie wyrobów z wykończeniem przeciwmną-cym. Crinovyl — zob. włókna polichrolowinylowe — str. 56. CSIRO — Skrót Commonwealth Scientific Industrial Research Organi­zation, nazwy państwowej organizacji w Australii, przyznającej prawo specjalnego oznaczania wyrobów wełnianych, wykończonych według opra­cowanych przez nią metod (zob. Siroset i Flat setting). Detergenty. Syntetyczne środki piorące, nie zawierają mydła i dlatego są niewrażliwe na wodę twardą, ponieważ nie tworzą mydła wapnio­wego. Nadają się szczególnie do prania wyrobów z wełny, jedwabiu i włókien syntetycznych oraz ich mieszanek z włóknami naturalnymi. M. in. należą do nich takie środki piorące jak lxi, FF, Kokosal. Dacron — zob. Włókna poliestrowe — str. 52. Danulon — zob. Poliamid 6. Dederon — zob. Poliamid 6. Denier — zob. Numeracja włókiennicza — str. 59. Do not dry clean (ang). Nie czyścić na sucho — napis ostrzegawczy spotykany na wyrobach włókienniczych importowanych. Do not wash (ang.). Nie prać — napis ostrzegawczy na wyrobach włó­kienniczych importowanych. Dolan — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 54. Dralon — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 54. Dry clean only (ang.). Tylko czyścić na sucho napis ostrzegawczy spo­tykany na wyrobach włókienniczych importowanych. Elana — zob. Włókna poliestrowe — str. 54. Elastil — zob. Przędza teksturowana elastyczna — str. 67. Enka — Nylon — zob. Poliamid 6.6. Fibravyl — zob. Włókna polichlorowinylowe — str. 56. Fiberglas — zob. Włókna szklane — str. 150. Fibranne — zob. Włókna wiskozowe — str. 41. Fiat setting (ang.). Gładkie wykończenie — trwałe utrwalenie po­wierzchni wełnianych tkanin sukienkowych, kostiumowych i # ubranio­wych według metody opracowanej w laboratoriach organizacji CSIRO (zob. CSIRO), wskutek czego wyroby nawet po zamoczeniu pozostają gładkie, niemnące i zachowują stabilność nadanych im form; nie wyma­gają częstego prasowania. Gauge (albo skrót gg). Oznacza liczbę oczek na 1,5 cala (3,81 cm) sze­rokości pończochy. Im więcej oczek przypada na tej szerokości, tym oczka są drobniejsze i pończocha — cieńsza; najczęściej spotyka się na importowanych pończochach damskich znaki gg 36, 56 i 66. Gestrick (nm). Dzianina falowana szydełkowana z jednej nitki, two­rzącej kolejno oczka w kierunku poziomym w poszczególnych rządkach. Gewirk (nm.). Dzianina osnowowa, w której wiele nitek w układzie pionowym tworzy jednocześnie oczka w kolumienkach własnych lub sąsiednich. Gęstość osnowy. Liczba nitek osnowowych na cm2 szerokości tkaniny. Gęstość wątku. Liczba nitek wątkowych na cm2 długości tkaniny. Gniotliwość wyrobów włókienniczych. Cecha ta zależy od charakteru i sprężystości surowców. Pod względem odporności surowców na mięcie, włókna można ustawić w następującej kolejności, licząc od największej do najmniejszej w poszczególnych grupach: włókna sztuczne syntetyczne poliestrowe — poliakrylonitrylowe — poliamidowe, włókna sztuczne celulozowe octanowe — wiskozowe — miedziowe, włókna naturalne wełna — jedwab — bawełna — len. Grilon — zob. Poliamid 6. Grisuten — zob. Włókno poliestrowe — str. 54. Gumowane tkaniny. Tkaniny powlekane jednostronnie lub obustronnie masą z kauczuku (naturalnego lub syntetycznego) i wulkanizowane na gorąco lub na zimno, używane na odzież przeciwdeszczową i roboczą, namioty itp. Helion — zob. Poliamid 6. Honang (Honan). Tkanina z surowego jedwabiu dębowego, wytwarza­nego przez gąsienice jedwabnika tussowego lub dębowego (żywiące się liśćmi dębu). Hydrofil. Wchłaniający wodę. Hydrofob. Odpychający wodę. Impregnacja. Nasycanie, napawanie. Infroissable (fr.). Niemnący — oznaczenie na wyrobie włókienniczym. Interlokowa dzianina. Dzianina workowa okrągło szydełkowana uży­wana na bieliznę damską i męską (od nazwy maszyny dziewiarskiej Interlok). Jersey. Początkowo cienka miękka tkanina wełniana z przędzy Jersey — dostarczanej z wyspy Jersey. Obecnie dzianina osnowowa elastyczna, giętka, z wełny lub włókna sztucznego, używana na suknie, bluzki i ko­stiumy (także rodzaj tkaniny elastycznej i giętkiej). Juta. Włókno łykowe łodygowe z rośliny o tej samej nazwie (z rodziny lipowatych), dochodzącej do 4,5 m wysokości, uprawianej głównie w Pa­kistanie (2/3) i Indiach (1/3), które dostarczają 95% zbioru światowego. Po bawełnie najważniejsze włókno roślinne na świecie, lecz używane tylko do celów technicznych (tkaniny opakunkowe, worki, gurty, podkład pod linoleum itp.). Włókno bardziej zdrewniałe niż len i konopie, butwieje pod wpływem wilgoci. Nazwa pochodząca od wyrazu Yuta, co oznacza w sanskrycie „włókno" — po raz pierwszy została użyta w piśmie przez hinduskiego gramatyka Panini (5 lub 4 w. p.n.e.). Kamgarn. Niewłaściwie niekiedy używana nazwa tkanin wełnianych czesankowych (w języku niemieckim Kammgarn oznacza wełnianą przę­dzę czesankową). Kapok. Włókno znajdujące się wewnątrz torebek owocowych drzewa kapok, przeważnie spotykanego na Jawie i Sumatrze. Włókna te są bar­dzo cienkie, miękkie, lekkie i jedwabiste, mają niezwykle wysoką pojem­ność powietrza i ok. 8 razy większą zdolność ciepłochronną, niż inne włókna. Dlatego kapok jest używany do wypełniania poduszek i kołder. W wodzie kapok może utrzymywać masę 36-krotnie większą od masy własnej i ma zdolność nośną 5-krotnie większą od korka, "dlatego jest używany na pasy i kamizelki ratunkowe w żegludze. Kapron — zob. Poliamid 6. Kaszmir. Wełna (biała,- szara, brunatna lub czarna) o jedwabistym po­łysku, składająca się z włosów puchowych kóz kaszmirskich i tybetań­skich, pod względem grubości odpowiada najcieńszej wełnie merynoso­wej. W okresie linienia na wiosnę wyczesuje się z każdej kozy 400 do 500 g wełny. Wełnę kaszmirską przerabia się na cenne szale i dzianiny, a także jako składnik surowcowy w mieszance z wełną owczą — na tkaniny odzieżowe. Knitterarm (nm.). Niemnący — oznaczenie na wyrobie włókienniczym. Knitwear (ang.). Nazwa dzianiny. Laine vierge (fr.). Wełna żywa (zob. Wełna strzyżona). Lana vergine (wł.) Wełna żywa (zob. Wełna strzyżona). Laminaty. Tkaniny lub dzianiny podklejone cienką warstwą (2—3 mm) pianki poliuretanowej, używane na płaszcze, kurtki, kostiumy, ubrania zimowe, podomki, czapki itp. Wyroby są lekkie, ciepłe, elastyczne, przy­jemne w noszeniu, niemnące i niekurczliwe, nadają się do prania i czysz­czenia na sucho (nie można czyścić benzyną, która rozpuszcza poliuretan). Lavable (fr.). Nadające się do prania — oznaczenie lekkich tkanin jed­wabnych lub wiskozowych w splocie płóciennym, zwykle zadrukowanych, z osnową z przędzy kreponowej (silnie skręconej), odpornych na mokre pranie. Lawson — zob. Włókna poliestrowe — str. 54. London-shrunk. Oznaczenie tkanin wełnianych, do których zastosowano specjalną metodę mechanicznego wykończenia przeciwkurczliwego. Lilion — zob. Poliamid 6. Lurex. Nitki aluminiowe pokryte folią octanową lub poliestrową, wy­stępujące w 20 odcieniach kolorów i używane jako nitki efektowe w bluzkach damskich, sukniach, brokatach, lamach, szalach itp. Nitki te zastępują używane dawniej nitki złote, srebrne i mosiężne. Lycra — zob. Spandex — str. 149. Man-made fibres (ang.). Włókna wytwarzane przez człowieka — ogólna nazwa wszystkich włókien sztucznych. Meraklon — zob. Włókna olefinowe — str. 56. Metalizowana przędza. Przędza powleczona octanem celulozy, do któ­rego domieszano metalowy proszek lub przędza pokryta metalem metodą galwanizowania. Jest to także nazwa bardzo wąskich pasków ciętych z metalizowanej folii plastykowej. Minicare (ang.). Amerykańska marka ochronna wyrobów bawełnianych o specjalnym wykończeniu preparatami syntetycznymi, zachowujących stabilność nadanej im formy — łatwo się piorą i wymagają minimalnego prasowania. Oznaczanie takie jest obecnie spotykane także na wyrobach w Europie Zachodniej. Modylon — zob. Przędza teksturowana — str. 68. Mohair. Wełna kóz angorskich pochodzących z tureckiej prowincji Angora, obecnie w dużej ilości hodowanych także w USA i w Południo­wej Afryce. Jest ona bardzo miękka, o silnym połysku, bardzo słabo karbikowana i nie podlega spilśnianiu. Używa się przeważnie w mie­szankach z wełną owczą. Wyroby takie są znane pod nazwą Mohilan (od moh-air i lan-a). Monofil. Pojedyncze włókna ciągłe syntetyczne; używane jako żyłka do wędek, na szczotki, struny i sieci rybackie. Multifil. Sztuczne włókno ciągłe składające się z wielu włókien ele­mentarnych. Mydła. Środki piorące otrzymywane przy gotowaniu określonych ilości kwasu tłuszczowego (tłuszcze zwierzęce oraz oleje roślinne) z alkaliami (ług sodowy lub potasowy, potaż) podczas którego, następuje rozdzielenie się kwasu tłuszczowego na kwas nienasycony, który łączy się (zmydla się) z sodem lub potasem, tworząc klej mydlany — mydło. Mydło sodowe można wysolić, dodając do kleju mydlanego soli kuchennej. Powstaje wówczas mydło twarde, rdzenne, a pozostaje woda z gliceryną. Mydło potasowe nie daje się wysolić, pozostaje jako miękkie, tzw. szare mydło. Mydło wapniowe. Szara, mazista masa, mydło nierozpuszczalne w wo­dzie, które tworzy się przy połączeniu mydła ze związkiem wapniowym, znajdującym się w wodzie twardej. Przy praniu pozostawia na bieliźnie szare plamy trudne do usunięcia, dlatego przy praniu w twardej wodzie należy ją zmiękczać przez odpowiedni dodatek sody. Nadelfertig (nm.). Gotowe do szycia — oznaczenie jakości tkaniny weł­nianej, wskazujące, że jest dekatyzowana i wykończona niekurczliwie. Nailon — zob. Poliamid 6.6. Nietkane wyroby. Wyroby włókiennicze otrzymywane z luźnego włókna (zob. Włókniny — str. 10(2) oraz z przędzy bez procesu tkania lub dziania (zob. Przędziny — str. 102). Non woven fabrics (ang.). Wyroby nietkane. No iron (ang.). Nie prasować — powszechnie przyjęte oznaczenie wy­robu włókienniczego wykończonego niekurczliwie, który po praniu szybko schnie i nie wymaga prasowania w ogóle lub tylko lekkiego przeciąg­nięcia niezbyt gorącym żelazkiem. Nylfrance — zob. Poliamid 6.6. Nylon — zob. Poliamid 6.6. Nylsuisse — zob. Poliamid 6.6. Orion — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 54. Ortalion — zob. Poliamid 6. Osnowa. Pionowy (wzdłużny) system nitek w tkaninie. Optyczny rozjaśniacz. Bezbarwny środek fluorescencyjny o specjalnym działaniu, który zmienia niewidzialne promienie ultrafioletowe w wi­dzialne promienie niebieskie, a te odbijając się kompensują żółtawy od­cień białych wyrobów włókienniczych tak, że do widzialnego światła dziennego dochodzi widzialne światło wywołane działaniem rozjaśniacza. Białe wyroby odbijając więcej światła widzialnego, niż go otrzymują, wydają się bielsze niż białe. Działanie to nie występuje w świetle ża­rówek elektrycznych, bowiem nie emitują one promieni ultrafioletowych (działanie rozjaśniacza optycznego ma charakter tylko fizyczny). Optyczny wybielacz. Niewłaściwie stosowana nazwa rozjaśniacza optycz­nego, ponieważ nie ma on działania bielącego (chemicznego). Pe-Ce — zob. Włókna polichlorowinylowe — str. 55. Per. Perchloroetylen (tetrachloroetan), bezbarwny rozpuszczalnik orga­niczny, niepalny, łatwo parujący, nie miesza się z wodą, jego opary działają narkotycznie. Rozpuszcza tłuszcze, oleje, smary, farby olejne, woski, żywicę, dziegieć, smołę, asfalt i włókna polichlorowinylowe oraz niektóre apretury i wybarwienia nieodporne na jego działanie. Stosowany w „praniu na sucho". Perlon — zob. Poliamid 6. Pilling. Tworzenie się kulistych zwijków (zwanych pillami) na po­wierzchni wyrobów z włókien syntetycznych ciętych lub ich mieszanek, w wyniku ścierania przy noszeniu wystających końców tych włókien. Piviacid — zob. Włókna polichlorowinylowe — str. 56. Polana — zob. Poliamid 6. Poliamid 6. Tworzywo syntetyczne polimerowe i otrzymane z niego włókno typu Nylon 6 — zob. str. 51. Poliamid 6.6. Tworzywo syntetyczne polimerowe i otrzymane z niego włókno typu Nylon 6.6 — zob. str. 49. Poliamid 11. Tworzywo syntetyczne polimerowe i otrzymane z niego we Francji włókno Rilsan. Poiinosic — zob. Polinozowe włókna — str. 148. Polinozowe włókna. Włókna sztuczne wiskozowe cięte, które dzięki spe­cjalnej strukturze mają wysoką wytrzymałość na mokro, jak bawełna — zob. str. 42. Pura lana (wł). Czysta wełna. Pura seta (wł.). Czysty jedwab. Pure laine (fr.). Czysta wełna. Pure soie (fr.). Czysty jedwab. Przędza czesankowa. Cienka przędza wytwarzana z włókien czesanych przed przędzeniem, w celu wydzielenia zbyt krótkich włókien (wyczesów). Otrzymane tą metodą przędze noszą nazwy: z wełny przędza czesankowa z bawełny przędza cienkoprzędna z lnu przędza lniana z jedwabiu przędza szapowa Przędza zgrzebna. Przędza wytwarzana z włókien tylko zgrzeblonych przez przeczesywanie między uiglonymi obiciami dwóch organów robo- czych (wałków i bębna) obracających się z różną prędkością linową. Przędza wytwarzana tą metodą nosi nazwy: z wełny — przędza zgrzebna z bawełny — przędza średnioprzędna z lnu — przędza pakulana z jedwabiu — przędza buretowa Quikoton. Wyrób bawełniany wysokiej jakości z apreturą przeciw-mnącą, odporny na pranie- z gotowaniem, nie wymaga prasowania. Wy­twarzany na podstawie licencji specjalną metodą, jego jakość jest stale kontrolowana; chroniony przez markę Quikoton podaną na etykiecie. Rapid iron (ang.). Szybko prasować — wskazówka na etykiecie wyro­bów bawełnianych z apreturą przeciwmnącą z żywic syntetycznych, szyb-koschnących po praniu. Rayon — zob. Włókna wiskozowe — str. 41. Rayonne — zob. Włókna wiskozowe — str. 41. Real silk. (ang.). Czysty jedwab. Rein Leinen (nm.). Czysty len, ochronna marka jakości niemieckich (NRF) wyrobów lnianych. Reinwolle — Reine Wolle (nm.). Czysta wełna; może też oznaczać wełnę wtórną (szarpankę). Reinseide — Reine Seide (nm.). Czysty jedwab. Reyon — zob. Włókna wiskozowe — str. 41. Rhovyl — zob. Włókna polichlorowinylowe — str. 56. Rilsan — zob. Poliamid 11. Redon — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 54. Sanfor. Ochronny znak jakości na tkaninach i wyrobach bawełnianych (lub z bawełny i wiskozy) z tkanin, które otrzymały wykończenie prze-ciwkurczliwe według metody sanforyzacji (od wynalazcy Sanforda Clouett). Wyroby takie w praniu i noszeniu mają kurczliwość ograniczoną do l/b. Schrumpffrei (nm.). Niekurczliwy, oznaczenie jakości wyrobu. Schurwolle. Niemiecki znak jakości wełny (zob. — Wełna strzyżona). Scotchgard (ang.). Znak jakości na wyrobach informujący, że tkanina, lub dzianina jest odporna na plamy wodne i tłuszczowe wskutek impreg­nacji polimerowymi związkami fluorowęglowymi (FCP). Brud i kurz nie przenika w głąb takich tkanin — pozostaje na powierzchni i łatwo się spiera. Efekt hydrofobowy i przeciwtłuszczowy jest odporny na pranie i czyszczenie na sucho, a nawet ożywia się przez parowanie i prasowanie. Środki FCP nie wykazują szkodliwego działania na skórę. Shrinkproof (ang.). Odporny na zbiegnięcie, niekurczliwy — oznaczenie jakości wskazujące, że wyrób ma apreturę przeciwkurczliwą. Siroset (ang.). Trwałe zaprasowanie fałd i kantów w wyrobach wełnia­nych metodą Siroset (od CSIRO i od set-utrwalać). W miejscach prze­widzianych fałd i kantów zwilża się materiał 5-procentowym roztworem preparatu Siroset. Następnie podczas parowania, prasowania lub ściska­nia wełna daje się trwale formować — zaprasowane kanty i plisy są trwałe i odporne na wilgoć, pranie i czyszczenie na sucho. Spodnie i spód­nice plisowane mogą być oznaczane marką ochronną Siroset, jeżeli za­prasowane kanty i fałdy nie ulegają zmianie po zamoczeniu w wodzie o temperaturze 70°C w czasie 30 min. Metoda ta jest coraz częściej sto­sowana. Tkaniny metrażowe mogą być nasycane środkiem Siroset, a szy­cie i zaprasowanie mogą następować nawet po upływie wielu miesięcy. Skręt S. Kierunek skrętu przędzy zgodny ze środkową częścią litery S. Skręt Z. Kierunek skrętu przędzy zgodny ze środkową częścią litery Z. Spandex. Ciągłe włókna syntetyczne superelastyczne, otrzymane z two­rzywa zawierającego ok. 85% poliuretanu. Włókna te są rozciągliwe jak guma, nie podlegają starzeniu i działaniu światła słonecznego, są wy­trzymałe na rozciąganie i niewrażliwe na temperaturę do 150°C oraz na rozpuszczalniki organiczne; dają się barwić. Są używane do wyrobów gorsetowych, na kostiumy kąpielowe, szelki itp. Do tego -rodzaju włókien należą też Lycra i Vyrene. Stilon — zob. Poliamid 6. Stretch yarn (ang.). Przędza rozciągliwa, teksturowana przędza ela­styczna. Termoplastyczne włókna. Włókna, które pod wpływem ciepła stają się miękkie i dają się dowolnie formować. Po ostygnięciu zachowują dany kształt. Włókna octanowe i syntetyczne są termoplastyczne, o czym trzeba pamiętać, zachowując ostrożność przy prasowaniu. Tergal — zob. Włókna poliestrowe — str. 53. Terital — zob. Włókna poliestrowe — str. 54. Terylen — zob. Włókna poliestrowe — str. 53. Tex — zob. Numeracja włókiennicza — str. 59. Thermovyl — zob. Włókna polichlorowinylowe — str. 56. Titr. Miano grubości włókien i przędzy — zob. Numeracja włókien­nicza — str. 58. Torlen — zob. Włókna poliestrowe — str. 54. Trevira — zob. Włókna poliestrowe — 53. Tri. Trójchloroetylen — ciecz bezbarwna, niepalna, przezroczysta, o za­pachu podobnym do chloroformu, opary działają narkotycznie. Rozpusz­cza tłuszcze, oleje roślinne, woski, żywicę, kauczuk i niektóre wybar-wienia oraz włókna polichlorowinylowe (używa się do czyszczenia na sucho). Virgin wool (ang.). Wełna żywa — zob. — Wełna strzyżona. Wash and wear (ang.) Pierz i noś — oznaczenie jakości, informujące, że wyrób jest odporny na pranie i nie wymaga prasowania. Wash Only (ang.). Tylko prać — ostrzeżenie, że dany wyrób nie może być czyszczony na sucho. Waterproof (ang.). Wodoodporny, nieprzemakalny — informacja wska­zująca na rodzaj wykończenia wyrobu. Wątek. Poziomy (poprzeczny) system nitek w tkaninie. Wełna Mazamet. Wełna skórna z owiec bitych w rzeźni, od nazwy miasta we Francji, gdzie stosowano metodę uzyskiwania wełny nieuszko­dzonej ze skór owczych.% Wełna strzyżona. Wełna żywa — uzyskiwana przez strzyżę z żywego zwierzęcia. Włókna szklane. Pierwsze włókno sztuczne, wytworzone przez czło­wieka, było znane w Egipcie już na 1600 lat p.n.e., chociaż nie stosowano go do celów włókienniczych, lecz do ozdabiania naczyń szklanych. Do wyrobu odzieży zastosowano je po raz pierwszy w USA w 1893 r. — suknia z tkaniny o osnowie jedwabnej i wątku szklanym uszyta wówczas dla aktorki jest przechowywana w Museum of Arts w Toledo. Obecnie osiąga się włókna elementarne szklane o średnicy od 1 do 7 mikronów, a przędzę od numeru metrycznego (p. rozdział „Numeracja włókiennicza'') 30 do 360. Włókna szklane są niepalne, odporne na temperaturę i che­mikalia, bardzo wytrzymałe na rozciąganie (nawet więcej niż stal), jed­nak mało rozciągliwe i giętkie (dlatego są bardzo kruche) oraz wrażliwe na ścieranie. Włókna ciągłe są przerabiane na odzież ognioodporną i od­porną na chemikalia, tkaniny dekoracyjne dla szkół, teatrów, samolotów i statków itp. oraz w postaci waty szklanej na izolacje. Wolpryla — zob. Włókna poliakrylonitrylowe — str. 55. Woollen (ang.). Wełniana tkanina zgrzebna. Worsted (ang.). Wełniana tkanina czesankowa. Zbieganie się wyrobów włókienniczych. Kurczenie się tych wyrobów w praniu (rzadko w czyszczeniu na sucho), w prasowaniu lub pod wpły­wem deszczu. Występuje przeważnie w wyrobach z włókien naturalnych i sztucznych celulozowych oraz wełny i jest połączone ze zmianą wymia­rów danego wyrobu. Obecnie zapobiega się temu przez stosowanie wy­kończenia (apretury) przeciwkurczliwego metodą fizykochemiczną lub przez stosowanie środków chemicznych — żywic syntetycznych.