PROCESY ZACHODZĄCE WEWNĄTRZ FAZY METALICZNEJ
Agresywne działanie środowiska, jak wspomniano w poprzednich rozdziałach, nie ogranicza się do.reakcji chemicznych wywołujących zmiany na powierzchni materiału metalicznego. Z reguły reakcjom tym towarzyszy szereg zjawisk fizykochemicznych we wnętrzu fazy metalicznej. Również sam proces korozyjny może niekiedy sprowadzić się wyłącznie do reakcji chemicznych ze składnikami środowiska wewnątrz fazy metalicznej bez zewnętrznych oznak korozji na powierzchni materiału. Do najważniejszych ze wspomnianych zjawisk należą: korozja wewnętrzna, zmiany w składzie chemicznym i fazowym materiału wywołane procesem selektywnego lub preferencyjnego utleniania, korozja międzykrystaliczna i wżerowa, wnikanie do wnętrza materiału wakancji generowanych na jego powierzchni w wyniku przeskoku atomów metalu do fazy produktu reakcji. Strefa przypowierzchniowa materiału, która została zaburzona tymi zjawiskami, może rozciągać się w zależności od takich czynników jak temperatura, rodzaj materiału, skład środowiska i czas przebywania w nim materiału itp., na odległość od kilkunastu płaszczyzn sieciowych aż do kilku milimetrów. Przykładem tak głęboko sięgającej strefy zaburzeń w materiale jest strefa utlenienia wewnętrznego i nawęglania występująca w rurach wypełnionych katalizatorem HK40, pracujących w instalacjach reformimgu metanu [1].
W niniejszym rozdziale omówiono również mechanizm utlenienia tlenem stopów metal-węgiel, różniący się ze względu na specyfikę związaną z tworzeniem się tlenków węgla od mechanizmu utleniania stopów, na których tworzą się stałe lub ciekłe produkty utleniania. Utlenianiu stopów metal-węgiel w większości przypadków towarzyszą zmiany wewnątrz fazy metalicznej.
Konsekwencją zjawisk omawianych w niniejszym rozdziale są zmiany w mikrostrukturze, składzie chemicznym i fazowym strefy przypowierzchniowej materiału, które prowadzą do zmian jego własności użytkowych, w większości przypadków pogarszając je. Dotyczy to przede wszystkim własności mechanicznych i odporności na agresywne działanie środowiska.
Budowa morfologiczna strefy wewnętrznego utleniania
Generowanie defektów sieciowych
Kinetyka i mechanizm utleniania wewnętrznego
Korozja międzykrystaliczna i wżery korozyjne
Korozja nierównomierna metali czystych
Korozja nierównomierna stopów
Korozja wewnętrzna
Korozja wewnętrzna wywołana tworzeniem się wydzieleń węglikowych
Selektywne utlenianie stopów nie zawierających metalu szlachetnego
Teoria utleniania stopów metal-węgiel
Utlenianie niektórych wybranych stopów metal-węgiel
Utlenianie selektywne i preferencyjne
Utlenianie stopów metal - węgiel
Utlenianie stopów zawierających metal szlachetny
Utlenianie stopów żelazo-węgiel
Wpływ generowanych defektów sieciowych na własności mechaniczne materiału
Wpływ korozji wewnętrznej na mechaniczne własności materiału
Wpływ utleniania wewnętrznego na mechanizm powstawania zgorzelin
Wżery korozyjne wywołane działaniem ciekłych produktów reakcji
Zjawiska fizyczne zachodzące w fazie metalicznej