PÓŁFABRYKATY I WYROBY METALOWE
Wiadomości ogólne o metalach i stopach
Metale stanowią grupę pierwiastków odznaczających się krystaliczną budową, dużą gęstością, wytrzymałością i twardością oraz dobrą obra-bialnością, plastycznością i połyskiem. Mają one wszechstronne zastosowanie w przemyśle i technice, niektóre w stanie technicznie czystym, większość w postaci stopów. Metale i stopy dzieli się na żelazne i nieżelazne. Metale otrzymuje się z kopalin zwanych rudami.
Stopy metali są to połączenia metali z metalami lub metali z pierwiastkami niemetalicznymi (łączone w stanie ciekłym). W zależności od podstawowego składnika rozróżnia się stopy: żelaza, miedzi, cynku, aluminium itd. Stopy -metali wykazują wyższe właściwości techniczne i użytkowe niż ich składniki. Stosowane w przemyśle stopy są najczęściej stopami żelaza z węglem i występują w postaci różnego rodzaju wyrobów hutniczych — stali.
Stalą nazywa się stopy żelaza (Fe) o zawartości do 1,75% węgla. Stale dzieli się na, niskowęglowe (do 0,25% węgla), średniowęglowe (0,25—0,60% węgla) i wysokowęglowe (powyżej 0,60% węgla). W celu nadania stali odpowiednich właściwości technicznych stosuje się wyżarzanie, hartowanie, odpuszczanie i inne zabiegi technologiczne.
Stale stosowane do produkcji wyrobów hutniczych dzieli się r cztery podstawowe rodzaje: węglowe zwykłej jakości, konstrukcyjne w glowe wyższej jakości, narzędziowe oraz stopowe.
Stale te dzieli się z kolei na grupy, podgrupy i odmiany oznaczan odpowiednimi symbolami literowymi i cyfrowymi. Podział stali, ich symbolika oraz wymiary produkowanych wyrobów zawarte są w katalogach wyrobów hutniczych i walcowanych.
Metale nieżelazne i ich stopy wykazują na ogół mniejszą twardość i wytrzymałość w porównaniu z żelazem i stalą, ale mają inne cenne właściwości jak np.: dobrą obrabialność, plastyczność, odporność na korozję itd. Mają one różne barwy i dlatego nazywane są nietalanr kolorowymi.
Eb ważniejszych metali kolorowych znajdujących zastosowanie meblarstwie należą: miedź (Cu), cynk (Zn), cyna (|Sn), nikiel (Ni), i alu minium (Al). Głównie występują w powłokach ochronnych antykor~ zyjnych sprężyn i drutów tapicerskich oraz powłokach ochronnych i oz dobnych akcesoriów meblarskich. Wchodzą w skład licznych stopów z których najważniejsze są mosiądz (stop miedzi 55—85% i cynku' brąz (stop miedzi — do 90% i cyny), dural (stop aluminium, miedzi i magnezu) oraz znal (stop aluminium i cynku).
Stopy metali kolorowych mają zastosowanie w meblarstwie jako powłoki ochronne łączników, okuć i innych akcesoriów oraz występują jako materiał używany do wyrobu łączników i akcesoriów, np. mosiądz stosowany jest do wyrobu niektórych rodzajów śrub, wkrętów i podkładek, brąz — występuje w elementach niektórych okuć typowych oraz w akcesoriach mebli artystycznych, dural — ma zastosowanie w okuciach meblowych i w konstrukcjach mebli szkieletowych specjalnych, znal — jest stosowany do wyrobu kluczy i elementów akcesoriów meblowych.
Mosiądz i cyna są składnikami stopów do lutowania blach, drutów rur i innych profili wyrobów metalowych. W meblarstwie stosuje się przeważnie spoiwa cynowo-ołowiowe i mosiężne do lutowania elementów i konstrukcji szkieletowych z rur (np. foteli).