A A A

PÓŁFABRYKATY I WYROBY METALOWE

Wiadomości ogólne o metalach i stopach Metale stanowią grupę pierwiastków odznaczających się krystaliczną budową, dużą gęstością, wytrzymałością i twardością oraz dobrą obra-bialnością, plastycznością i połyskiem. Mają one wszechstronne zastoso­wanie w przemyśle i technice, niektóre w stanie technicznie czystym, większość w postaci stopów. Metale i stopy dzieli się na żelazne i nie­żelazne. Metale otrzymuje się z kopalin zwanych rudami. Stopy metali są to połączenia metali z metalami lub metali z pierwiastkami niemetalicznymi (łączone w stanie ciekłym). W zależ­ności od podstawowego składnika rozróżnia się stopy: żelaza, miedzi, cynku, aluminium itd. Stopy -metali wykazują wyższe właściwości tech­niczne i użytkowe niż ich składniki. Stosowane w przemyśle stopy są najczęściej stopami żelaza z węglem i występują w postaci różnego ro­dzaju wyrobów hutniczych — stali. Stalą nazywa się stopy żelaza (Fe) o zawartości do 1,75% węgla. Stale dzieli się na, niskowęglowe (do 0,25% węgla), średniowęglowe (0,25—0,60% węgla) i wysokowęglowe (powyżej 0,60% węgla). W celu na­dania stali odpowiednich właściwości technicznych stosuje się wyżarza­nie, hartowanie, odpuszczanie i inne zabiegi technologiczne. Stale stosowane do produkcji wyrobów hutniczych dzieli się r cztery podstawowe rodzaje: węglowe zwykłej jakości, konstrukcyjne w glowe wyższej jakości, narzędziowe oraz stopowe. Stale te dzieli się z kolei na grupy, podgrupy i odmiany oznaczan odpowiednimi symbolami literowymi i cyfrowymi. Podział stali, ich sym­bolika oraz wymiary produkowanych wyrobów zawarte są w katalogach wyrobów hutniczych i walcowanych. Metale nieżelazne i ich stopy wykazują na ogół mniejszą twardość i wytrzymałość w porównaniu z żelazem i stalą, ale mają inne cenne właściwości jak np.: dobrą obrabialność, plastyczność, odporność na korozję itd. Mają one różne barwy i dlatego nazywane są nietalanr kolorowymi. Eb ważniejszych metali kolorowych znajdujących zastosowanie meblarstwie należą: miedź (Cu), cynk (Zn), cyna (|Sn), nikiel (Ni), i alu minium (Al). Głównie występują w powłokach ochronnych antykor~ zyjnych sprężyn i drutów tapicerskich oraz powłokach ochronnych i oz dobnych akcesoriów meblarskich. Wchodzą w skład licznych stopów z których najważniejsze są mosiądz (stop miedzi 55—85% i cynku' brąz (stop miedzi — do 90% i cyny), dural (stop aluminium, miedzi i magnezu) oraz znal (stop aluminium i cynku). Stopy metali kolorowych mają zastosowanie w meblarstwie jako po­włoki ochronne łączników, okuć i innych akcesoriów oraz występują jako materiał używany do wyrobu łączników i akcesoriów, np. mosiądz stosowany jest do wyrobu niektórych rodzajów śrub, wkrętów i pod­kładek, brąz — występuje w elementach niektórych okuć typowych oraz w akcesoriach mebli artystycznych, dural — ma zastosowanie w okuciach meblowych i w konstrukcjach mebli szkieletowych specjal­nych, znal — jest stosowany do wyrobu kluczy i elementów akcesoriów meblowych. Mosiądz i cyna są składnikami stopów do lutowania blach, drutów rur i innych profili wyrobów metalowych. W meblarstwie stosuje się przeważnie spoiwa cynowo-ołowiowe i mosiężne do lutowania elemen­tów i konstrukcji szkieletowych z rur (np. foteli).