Wiadomości ogólne Materiały wyściółkowe występują w postaci włóknistej. Stosuje się je do wyściełania mebli tapicerskich, wypełniania materacy, podgłówków i klinów, wyściełania .siedzisk w pojazdach mechanicznych, wagonach osobowych i niektórych rodzajów sprzętu sportowego i gimnastycznego, W meblach tapicerowanych luźne materiały wyściółkowe są stoso­wane jako warstwy wyściełające, nakładane na podkłady sprężynowe, bądź też bez podkładów, jako wypełnienie wałków, podgłówków, klinów itd. W zależności od konstrukcji układów tapicerskich i właściwości wy-ściółki służy ona jako warstwa zasadnicza lub pomocnicza. W ostatnich dziesiątkach lat luźne materiały wyściółkowe są zastępowane w coraz większym stopniu przez półfabrykaty tapicerskie. Materiały wyściółkowe powinny wykazywać pewne specyficzne ce­chy techniczne i użytkowe oraz właściwości, z których najważniejszymi są: sprężystość i miękkość, trwałość użytkowania, tj. niełamliwość i mała ścieralność, przewiewność i lekkość, bez wonność, &j mała higroskopijność *). Sprężystość materiałów wyściółkowych jest podstawową ich właściwością. Określa się ją jako zdolność do rozprężania się i powrotu do stanu pierwotnego po usunięciu obciążenia ściskającego, działającego na dany materiał. Sprężystość ustala się przez pomiar wysokości próbki badanego materiału w naczyniu cylindrycznym pod stałym obciążeniem ściskającym i po usunięciu tego obciążenia, tj. po odprężeniu materiału. Wielkość sprężystości można określać liczbowo w dwojaki sposób: w liczbach bezwzględnych (mm), oznaczających wysokość próbki ma­teriału pod obciążeniem i po usunięciu obciążenia np. 160/230, w procentach, wyrażających różnicę procentową wysokości próbki materiału pod obciążeniem i po usunięciu obciążenia, odniesioną do wysokości próbki pod obciążeniem. Częściej stosuje się wyrażanie sprężystości materiałów wyściółkowych w procentach (tab. 3—1). *) Higroskopijność — właściwość niektórych ciał polegająca na łatwości wiąza­nia wody i pary wodnej. Wymiary w mm Średni Nr Nazwa materiału pod naciskiem po zwolnie­niu nacisku stopień sprężystości w •/• 1 Trawa zamorska 180 280 56 2 Trawa morska 160 230 44 3 Trawa alpejska 210 280 33 4 Słoma lniana 160 205 28 5 Słomica 190 240 26 6 Słomica barwiona 170 210 23 7 Pakuły 140 180 28 8 Fiber 130 270 107 9 Sizal 160 220 37 10 Wyczeski bawełniane 90 200 122 11 Wata tapicerska 130 180 38 12 Flis 70 100 43 13 Kapok 290 350 21 14 Pałka wodna 280 360 29 15 Włókno kokosu 160 270 69 16 Szpilki sosnowe 110 170 55 17 Wełna drzewna 260 270 4 18 Włosie końskie z ogona 160 350 120 19 WJosie końskie z grzywy 105 260 148 20 Sierść bydlęca 130 320 146 21 Szczecina 110 200 82 22 Wełna wyściółkowa 100 130 30 23 Pióra gęsie 140 350 150 24 Pióra kacze 130 300 130 25 Pióra kurze 130 250 92 26 Puch 100 400 300 27 Hekko 120 200 67 28 Crinex 200 280 40 29 Ma rena 150 300 100 SPRĘŻYSTOŚĆ MATERIAŁÓW WYSCIOŁKOWYCH Tabela 3—1 Orientacyjny sposób badania ich sprężystości, bez liczbowego jego określania, polega na ściśnięciu próbki danego materiału w dłoni, a więc na wyczuciu jego sprężystości przez dotyk. Sposób ten może być stoso­wany w praktyce rzemieślniczej jedynie przez pracowników o dużej praktyce zawodowej. Sprężystość materiałów wyściółkowych maleje w miarę wzrostu ich wilgotności. Poszczególne materiały wyściółkowe różnią się między sobą pocho­dzeniem, podstawowymi właściwościami użytkowymi oraz wyglądem, budową, barwą, zapachem, odpornością na działanie 'bakterii, grzybów i owadów. Rozróżnienia tych materiałów dokonuje się przeważnie organolep­tycznie. Za pomocą wzroku, dotyku i powonienia można rozpozna wić różne ich rodzaje, jak również określa się orientacyjnie stan fizyczny, jak np. gęstość, wilgotność itp. Wymaga to jednak dużego doświadczenia zawodowego. W przypadkach trudności rozróżnienia materiałów wyściół-kowych organoleptycznie stosuje się w praktyce inne, bardziej skuteczne sposoby, jak np. próby spalania, rozpuszczania i barwienia. Jakość materiałów wyściółkowych zależy głównie od ich rodzaju, sprężystości, grubości włókien i ich długości. Im większa grubość i dłu­gość, tym wyższa jakość w ramach danego rodzaju materiału. Na obni­żenie ich jakości wpływają w wyraźny sposób zanieczyszczenia mecha­niczne. Określenie zanieczyszczeń dokonuje się przez roztrząsanie prób­ki materiału wyściółkowego i zważenie zanieczyszczeń. Stosunek masy zanieczyszczeń do masy badanej próbki materiału oznacza stopień jego zanieczyszczenia.