Wiadomości ogólne i podział Klejami nazywa się substancje, które naniesione cienką warstwą na przylegające do siebie powierzchnie materiału łączą je w sposób trwały. Łączenie to następuje na skutek przyczepności oraz wewnętrznej spoisto­ści kleju. Warstwa stwardniałego kleju, łącząca dwie sklejone powierzchnie, nosi nazwę spoiny klejowej. Miejsce połączenia klejem dwóch lub więcej elementów konstrukcyjnych nazywa się złączem k 1 e j o-w y m. Podstawowym składnikiem każdego kleju jest spoiwo czyli le­piszcze. Nadaje ono klejowi przyczepność a spoinie klejowej odpowiednią wytrzymałość. Wszystkie spoiwa klejowe są związkami polimerowymi. Oprócz spoiwa klej zawiera składniki pomocnicze, do których należą: roz­puszczalniki, rozcieńczalniki, zmiękczacze (plastyfikatory), utwardzacze, wypełniacze, barwniki i inne. Mieszanina spoiwa i substancji pomocni­czych, przygotowana bezpośrednio przed powlekaniem klejonych po­wierzchni, nosi nazwę masy klejowej. Przygotowanie masy klejo­wej dokonuje się zgodnie ze ściśle określoną recepturą. Do ogólnych cech charakteryzujących poszczególne kleje należą: bar­wa, zapach, postać, kwasowość lub zasadowość, żywotność i toksyczność. Najważniejszymi właściwościami praktycznymi i użytkowymi klejów i mas klejowych są: żywotność i lepkość, a podstawową właściwością spoin klejowych jest wytrzymałość. Żywotnością kleju nazywa się okres od jego wyprodukowania do wystąpienia objawów pogorszenia istotnych jego właściwości (np. że­lowanie, gęstnienie, wzrost lepkości ponad ustalony poziom itd.). Żywot­ność kleju podana jest zwykle na jego opakowaniu. Lepkość kleju określa się laboratoryjnie w stopniach Englera (°E) lub centypuazach (CP). Rozróżnia się dwa rodzaje lepkości: bezwzględną i względną (umowną). W praktyce częściej jest stosowane określenie lep­kości względnej, czyli lepkości badanego roztworu względem lepkości roztworu wzorcowego. Przyrządy służące do określania lepkości noszą nazwę wiskozymetrów lub lepkościomierzy. Najbardziej rozpowszechnio­nym typem lepkościomierza jest tzw. kubek Forda tpys. 8—1). Czas wy­płynięcia 100 ml masy klejowej z tego kubka zmierzony stoperem w se­kundach określa lepkość względną w jednostkach umownych. Hys. 8-1. Kubek Forda Wytrzymałość spoiny k 1 e j o w e j na rozerwanie, mierzo­na siłą zrywającą, wyraża się w kG cm2. Mechaniczne badania wytrzy­małości spoin klejowych przeprowadza się za pomocą maszyn wytrzyma­łościowych. W praktyce stosuje się również prostsze, warsztatowe sposo­by badania wytrzymałości spoin. Na wytrzymałość spoiny klejowej wywierają wpływ następujące pa­rametry technologiczne: temperatura, czas i siła nacisku. Parametry te są określone w odpowiednich instrukcjach. Proces wiązania kleju i uzy­skiwania stałej spoiny klejowej nazywa się utwardzaniem kleju. Podział klejów zależy od przyjętej podstawy lub kryteriów ich roz­różniania. Kryteriami podziału klejów mogą być np.: pochodzenie, stan skupienia (konsystencja), mechanizm względnie sposób utwardzania, te­chnologia klejenia, zakres zastosowań itd. Ze względu na rodzaj i pochodzenie surowca kleje sto­sowane w meblarstwie dzieli się na następujące grupy, podgrupy i ro­dzaje: kleje naturalne: zwierzęce, np. głutynowe. kazeinowe, albuminowe, roślinne, np. białkowe, węglowodanowe, kauczukowe; kleje syntetyczne:' fenolowe, np. lenolowo-klezolowe, rezorcyno we itd., aminowe, np. mocznikowe, melaminowe, pozostałe, np. połioetanowinylowe, neoprenowe, silikonowe. W zależności od sposobu utward z a n i a spoin rozróżnia się kleje: utwardzające się na skutek procesu fizycznego przez wyparowanie rozpuszczalnika lub krzepnięcia stopionego kleju, utwardzające się na skutek reakcji chemicznych pod wpływem dzia­łania katalizatorów7, temperatury itd. (tzw. chemo- i termoutwardzal­ne). W zależności od technologii klejenia rozróżnia się kleje: stosowane na zimno, w temperaturze do 40aC, stosowane na ciepło, w temperaturze 40—100°C, stosowane na gorąco, w temperaturze powyżej 100°C. Kleje wykazują różną odporność na wodę. Dlatego też rozróżnia się kleje: w o d o o d ,p o r n e, tj. odporne na wodę gorącą, np. kleje fenolo­we, pól wodoodporne, tj. odporne na wodę zimną, np. kleje mocz­ nikowe, kazeinowe oraz suchotrwałe, tj. nie odporne na działanie wody, np. kleje glutynowe, polioetanowinyłowe.