A A A

GOSPODARKA MATERIAŁOWA

Zakres i zasady gospodarki materiałowej W wyrobach tapicerskich wartość materiałów wynosi 70—80% kosztów ich wytwarzania. Dlatego też prawidłowo prowadzona gospodarka ma­teriałowa, racjonalne rozwiązania konstrukcyjne i materiałowe wyro­bów tapicerskich oraz oszczędne zużycie materiałów prowadzą do obni­żania nakładów materiałowych. W przedsiębiorstwach przemysłowych służby techniczne są odpowie­dzialne za dobór materiałów do produkcji, normowanie zużycia i właściwe wykorzystanie materiałów do celów produkcyjnych. Służba zaopatrzenia odpowiada za planowanie zapotrzebowania materiałowego, zawieranie i realizację umów, gospodarkę magazynową oraz gospodarkę zapasami, odpadami i opakowaniami. W warunkach zakładów rzemieślniczych zakres gospodarki materia­łowej jest węższy i ogranicza się głównie do zagadnień doboru odpowied­nich materiałów, ich zakupu oraz wykorzystania materiałów do celów usługowych lub wytwarzania wyrobów, np. mebli tapicerowanych. W racjonalnie prowadzonej gospodarce materiałowej powinny być przestrzegane następujące ogólne zasady: dokonywanie właściwego doboru materiałów, z uwzględnieniem ja­kości wyrobu, ich wartości użytkowej, kosztów produkcji lub wytwa­rzania oraz możliwości zaopatrzenia, ustalanie właściwych norm zużycia materiałowego, wynikających z osiągnięć nowoczesnej techniki i technologii produkcji, właściwe, oszczędne wykorzystywanie materiałów stosowanych do wytwarzania wyrobów lub robót usługowych, prowadzenie racjonalnej gospodarki magazynowej, aby przechowy­wane surowce i materiały nie ulegały zniszczeniu i nie obniżała się ich jakość, , nie gromadzenie nadmiernych lub zbędnych zapasów materiałowych zamrażających w przedsiębiorstwie środki finansowe i naruszających w skali ogólnokrajowej równowagę zaopatrzeniową, wykorzystywanie w maksymalnym stopniu odpadów produkcyjnych, surowców wtórnych i opakowań wielokrotnego użytku. "W przedsiębiorstwie przemysłowym materiały ze względu na ich prze­znaczenie dzieli się na: produkcyjne, pozaprodukcyjne i inwestycyjne, z których główną rolę odgrywają materiały produkcyjne. Materiały dzieli się pod względem rodzajowym następująco: podstawowe, pomocnicze, pa­ liwo, części zamienne (zapasowe) maszyn i urządzeń, przedmioty nietrwa­łe (np. narzędzia), opakowania wysyłkowe i pozostałe materiały. Materiały p o d s t a w o w e zużywane są bezpośrednio w produkcji i wchodzą w skład produktu lub wyrobu finalnego, np. drewno, płyty wiórowe, materiały wyściółkowe i pokryciowe w tapicerstwie, włókna w przemyśle włókienniczym itd. Materiały pomocnicze są to materiały zużywane w procesie produkcji, ale nie stanowiące podstawy produktu tzn. jego istoty, a prze­kazujące niejako producentowi tylko swoje właściwości, jak np. klej i nici w produkcji mebli tapicerskich, barwniki w produkcji tkanin itd. Ze względu na możliwości nabycia materiały dzieli się na rozdzielane i nie rozdzielane. Podział ten jest istotny szczególnie dla służby zaopa­trzenia, ale powinien być również respektowany przez służby techniczne. Materiały rozdzielane są to materiały o ważnym znaczeniu, określane jako deficytowe, których ilość w skali kraju jest ograniczona, gospodarka nimi musi być racjonalna, a ich przydziały (limity) odbywają się na podstawie tzw. rozdzielników ustalanych przez centralne organy administracji gospodarczej. Materiały nie rozdzielane są na ogół dostępne na rynku i przedsiębiorstwo może się w nie zaopatrywać bez przydziałów.