GOSPODARKA MATERIAŁOWA
Zakres i zasady gospodarki materiałowej
W wyrobach tapicerskich wartość materiałów wynosi 70—80% kosztów ich wytwarzania. Dlatego też prawidłowo prowadzona gospodarka materiałowa, racjonalne rozwiązania konstrukcyjne i materiałowe wyrobów tapicerskich oraz oszczędne zużycie materiałów prowadzą do obniżania nakładów materiałowych.
W przedsiębiorstwach przemysłowych służby techniczne są odpowiedzialne za dobór materiałów do produkcji, normowanie zużycia i właściwe wykorzystanie materiałów do celów produkcyjnych. Służba zaopatrzenia odpowiada za planowanie zapotrzebowania materiałowego, zawieranie i realizację umów, gospodarkę magazynową oraz gospodarkę zapasami, odpadami i opakowaniami.
W warunkach zakładów rzemieślniczych zakres gospodarki materiałowej jest węższy i ogranicza się głównie do zagadnień doboru odpowiednich materiałów, ich zakupu oraz wykorzystania materiałów do celów usługowych lub wytwarzania wyrobów, np. mebli tapicerowanych.
W racjonalnie prowadzonej gospodarce materiałowej powinny być przestrzegane następujące ogólne zasady:
dokonywanie właściwego doboru materiałów, z uwzględnieniem jakości wyrobu, ich wartości użytkowej, kosztów produkcji lub wytwarzania oraz możliwości zaopatrzenia,
ustalanie właściwych norm zużycia materiałowego, wynikających z osiągnięć nowoczesnej techniki i technologii produkcji,
właściwe, oszczędne wykorzystywanie materiałów stosowanych do wytwarzania wyrobów lub robót usługowych,
prowadzenie racjonalnej gospodarki magazynowej, aby przechowywane surowce i materiały nie ulegały zniszczeniu i nie obniżała się ich jakość, ,
nie gromadzenie nadmiernych lub zbędnych zapasów materiałowych zamrażających w przedsiębiorstwie środki finansowe i naruszających w skali ogólnokrajowej równowagę zaopatrzeniową,
wykorzystywanie w maksymalnym stopniu odpadów produkcyjnych, surowców wtórnych i opakowań wielokrotnego użytku.
"W przedsiębiorstwie przemysłowym materiały ze względu na ich przeznaczenie dzieli się na: produkcyjne, pozaprodukcyjne i inwestycyjne, z których główną rolę odgrywają materiały produkcyjne. Materiały dzieli się pod względem rodzajowym następująco: podstawowe, pomocnicze, pa
liwo, części zamienne (zapasowe) maszyn i urządzeń, przedmioty nietrwałe (np. narzędzia), opakowania wysyłkowe i pozostałe materiały.
Materiały p o d s t a w o w e zużywane są bezpośrednio w produkcji i wchodzą w skład produktu lub wyrobu finalnego, np. drewno, płyty wiórowe, materiały wyściółkowe i pokryciowe w tapicerstwie, włókna w przemyśle włókienniczym itd.
Materiały pomocnicze są to materiały zużywane w procesie produkcji, ale nie stanowiące podstawy produktu tzn. jego istoty, a przekazujące niejako producentowi tylko swoje właściwości, jak np. klej i nici w produkcji mebli tapicerskich, barwniki w produkcji tkanin itd.
Ze względu na możliwości nabycia materiały dzieli się na rozdzielane i nie rozdzielane. Podział ten jest istotny szczególnie dla służby zaopatrzenia, ale powinien być również respektowany przez służby techniczne.
Materiały rozdzielane są to materiały o ważnym znaczeniu, określane jako deficytowe, których ilość w skali kraju jest ograniczona, gospodarka nimi musi być racjonalna, a ich przydziały (limity) odbywają się na podstawie tzw. rozdzielników ustalanych przez centralne organy administracji gospodarczej.
Materiały nie rozdzielane są na ogół dostępne na rynku i przedsiębiorstwo może się w nie zaopatrywać bez przydziałów.