A A A

Główna

Wytwarzanie mebli i innych wyrobów tapicerowanych znane było od bardzo dawna. Głównymi materiałami stosowanymi pierwotnie do for­mowania warstw wyściółkowych i sprężynujących w tych wyrobach by­ły: puch, pióra ptaków, sierść, szczecina i włosie. Wynalezienie w pierw­szej połowie XIX wieku sprężyn tapicerskich zmniejszyło zastosowanie materiałów pochodzenia zwierzęcego na korzyść wyściółki pochodzenia roślinnego i odpadów przędzalniczych. Wykorzystanie nowych materiałów sprężynujących, wyściółkowych i pokryciowych spowodowało ewolucję i zmianę sposobów oraz technolo­gii tapicerowania. Typowym przykładem tej ewolucji w ostatnich dzie­siątkach lat był rozwój produkcji tworzyw sztucznych. Rodzaj, jakość i prawidłowość doboru materiałów tapicerskich do po­szczególnych rodzajów wyrobów wpływa w zasadniczy sposób zarówno na procesy wytwarzania w tapicerstwie, jak i na trwałość, funkcjonal­ność oraz estetykę wyrobów. Zależność ta występuje pomiędzy rodzajem stosowanego materiału a technologią wytwarzania wyrobów tapicerskich, np. materiały elastyczne, o właściwościach sprężynujących, z tworzyw sztucznych, jak pianki poliuretanowe, ich powszechne zastosowanie w ostatnich dwudziestu latach zmieniło w znacznym stopniu technikę i technologię tapicerowania. Celem materiałoznawstwa jako przedmiotu nauczania jest zaznajo­mienie uczniów7 i uczestników kursów doskonalenia zawodowego z wła­ściwym nazewnictwem materiałów, ich ważniejszymi właściwościami oraz klasyfikacją. W charakterystyce materiałów najważniejsza jest po­stać fizyczna oraz właściwości techniczne i użytkowe danego materiału W praktyce zawodowej istotna jest umiejętność rozpoznawania materia­łów, ocena jakości i przydatności oraz znajomość zasad ich przechowywa­nia, magazynowania, transportu i prawidłowej gospodarki materiałowej W materiałoznawstwie stosuje się wiele pojęć o znaczeniu ogólnym, jak: surowiec, materiał, półfabrykat, formatka, produkt finalny, wyrób gotowy. Wyjaśnijmy ich znaczenie. Surowcami nazywa się dobra naturalne, które nie przeszły ob­róbki lub przeszły jedynie przez wstępne stadium obróbki. Surowcem jest więc drewno tartaczne, ruda żelaza, trawa morska, szczecina itd. Materiałem określa się każdy przedmiot pracy stosowany do dal­szego przerobu, z którego uzyskuje się produkt w postaci lub formie po­żądanej przez producenta i użytkownika. Materiałem jest np. tarcica, sprężyny tapicerskie, tkanina, wkręty, klej itp. Poszczególne materiały, w zależności od stadium obróbki, dzieli się na surowce lub półfabrykaty. Półfabrykaty są to materiały, które przeszły przez dalsze sta­dia obróbki lub przerobu. Zalicza się do nich: fryzy, płyty pilśniowe, ma­ty tapicerskie, formatki sprężynowe. Poszczególne półfabrykaty mogą różnić się stopniem ich uszlachetnienia i tak np. płyty pilśniowe produ­kuje się jako: zwykłe, laminowane, lakierowane o wymiarach handlo­wych lub cięte na formatki; fryzy z tarcicy produkuje się jako: szorstkie strugane, profilowane itd. Formatkami i kształtkami nazywa się półfabrykaty przygotowa­ne z danego materiału, bez w^zględu na jego rodzaj, którym nadano kon­kretne kształty i wymiary umożliwiające bezpośrednie zastosowanie ich wr konstrukcji określonego wyrobu. Zalicza się do nich np. formatki płyty pilśniowej lub wiórowej — jako elementy meblowe, formatki z gumy spienionej — na siedziska foteli itd. Produkt finalny lub wyrób gotowy jest to przedmiot użytkowy zaspokajający konkretne fizyczne lub psychiczne potrzeby ludzkie. Przedmiot taki spełnia określone funkcje, a więc jest stosowany , w określonym celu. Produktami finalnymi lub wyrobami w tapicerstwie są: tapczany, kanapy, krzesła, fotele, materace itd. Większość wyrobów tapicerowanych stanowią meble. Podstawę klasyfikacji wszystkich surowców, materiałów, półfabryka­tów i wyrobów produkowanych we wszystkich branżach polskiego prze­mysłu stanowi Systematyczny Wykaz Wyrobów (SWW) wydany i uaktu­alniany co pięć lat przez Główny Urząd Statystyczny. Ostatnie wydanie SWW zostało opublikowane w 1980 roku. SWW zawiera obowiązującą ogólną klasyfikację surowców, materiałów, półfabrykatów i wyrobów oraz ich podział na grupy i podgrupy asortymentowe. SWW obejmuje również obowiązujące nazwy i określenia rodzajów materiałów i wyro­bów, handlowe jednostki miary oraz cyfrowe symbole odpowiadające po­działowi klasyfikacyjnemu. Wykaz ten stanowi urzędową podstawę obro­tu towarowego i materiałowego w gospodarce uspołecznionej całego kra­ju. Z Systematycznym Wykazem Wyrobów7 są powiązane wszystkie pol­skie i branżowe normy przedmiotowe (PN, BN) na materiały, półfabry­katy i wyroby.